پتانسیل های پررنگ گردشگری مذهبی در کشور

فرداد پرواز

1 تیر ماه


مراسم ایام محرم در شهر نطنز از سبک برگزاری گرفته تا موسیقی و اشعار، کمتر درگیر تغییرات شده و به سبک و سیاق باستانی خود باقی مانده است.

تعطیلات منتهی شده به تاسوعا و عاشورای حسینی، فرصتی به وجود آورد تا بعد از سال ها بتوانم به شهر اجدای سری بزنم. مکانی که پسوند فامیلی ام را از آن وام گرفتم و همواره خود را متعلق به آن می دانم.

نطنز، شهری که در چندسال گذشته، نامش را بیشتر در مناسبات سیاسی شنیده ایم، هرسال در دهه اول محرم، با مراسمی چون نخل گردانی و تعزیه خوانی همراه با سنت ها و آیین خاص که بیشتر به شهرهای مرکزی ایران مانند یزد و کاشان می ماند، میزبان عزاداران است. مراسمی که برخلاف برخی کلانشهرها، از سبک برگزاری گرفته تا موسیقی و اشعار، کمتر درگیر تغییرات شده و به سبک و سیاق باستانی خود باقی مانده است.

به هرحال در شهرهای دیگری چون مشهد، یزد، نایین، کاشان و مشهد اردهال، ری، شیراز، قم، قزوین، شاهرود، شوش، بسطام، لاهیجان، آمل، اردبیل، گنبد کاووس و ماهان، مراسم و آیین های مذهبی در ادیان مختلف وجود دارد که هریک قابلیت های فراوانی برای گردشگری مذهبی داشته و اگر برای این مراسم تبلیغات موثری شود، هر ساله می توانند تعداد زیادی از گردشگران داخلی و خارجی را به سوی خود جلب کنند. خالی از لطف نیست که بدانید این پتانسیل زیاد با بیش از 3 هزار مکان مذهبی مقدس ثبت شده که شامل حسینیه ها، مساجد، مدارس مذهبی، کلیساها، کنیسه ها، آتشگاه ها و نیایشگاه ها می شود که از لحاظ آماری رقم قابل توجهی را شامل می شود.

هر چند که باید میان گردشگری مذهبی و زیارتی تفاوت هایی قایل شد و به این نکته توجه کرد که این دو، هریک تعریف خود را دارند که گاه به اشتباه به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می گیرند. در گردشگری مذهبی با مسافرانی رو به رو هستیم که علاوه بر حضور در فعالیت های مذهبی از مکان های دیگر گردشگری هم بازدید می کنند؛ در حالی که گردشگران زیارتی که در واقع زیرمجموعه ای از گردشگری مذهبی هستند، تنها به هدف زیارت مکانی خاص سفر می کنند (بسیاری از زایران امام هشتم علیه اسلام در مشهد مقدس و خواهر گرامی شان در قم، در این گروه قرار می گیرند.)

از آنجا که مذاهب گوناگون، علاوه بر مراسم های معنوی که در تاریخ های خاصی برگزار می شوند، باعث شکل گیری بسیاری از میراث های معماری و هنری هم هستند، لذا خالی از لطف نیست که گردشگری مذهبی را با گردشگری فرهنگی بی ربط ندانسته و توسعه آن را از دو بعد مذهب و فرهنگ موردمطالعه جدی قرار داد؛ کاری که سالیان متمادی است، واتیکان به عنوان یکی از نقاط گردشگری مذهبی، از آن نهایت استفاده را برده و بر اساس آمار اعلام شده در 10 سال گذشته، رشد گردشگری دوبرابری را تجربه کرده است.

تولید و پخش برنامه های مستند گردشگری، عکاسی از مراسم، مکان ها و ابنیه تاریخی و انتشار آن در سطح بین المللی، از جمله راهکارهایی است که گردشگری مذهبی را در کشور تثبیت خواهد کرد؛ راهی که باید درکنار ساماندهی اقامتگاه ها، وسایل نقلیه، مسائل بهداشتی و امنیتی و دیگر ارکان موثر درگردشگری، موردتوجه ویژه قرار گیرند.


www.donyayesafar.com